सप्तरी–१ मा चुनावअघि नै फेसबुकमा उम्मेदवार तय, दलभित्र अझै अन्योल !

कञ्चनरूप । चुनावको औपचारिक प्रक्रिया सुरु हुनुअघि नै सप्तरी निर्वाचन क्षेत्र नम्बर १ मा सम्भावित उम्मेदवारको चर्चा चुलिन थालेको छ। स्थानीय तहदेखि संघीय निर्वाचनसम्म विभिन्न व्यक्तिका नाम सामाजिक सञ्जालमार्फत सार्वजनिक हुन थालेपछि राजनीतिक वृत्तमा यसको उद्देश्यबारे प्रश्न उठ्न थालेको छ।
निर्वाचन क्षेत्र नम्बर १ अन्तर्गतका स्थानीय तहमा वडा अध्यक्षदेखि पालिका प्रमुखसम्मका सम्भावित उम्मेदवारको नाम सामाजिक सञ्जालमा आउन थालेका छन्। कतिपयले आफ्नै सक्रियता देखाइरहेका छन् भने कतिपयको नाम समर्थक तथा शुभेच्छुकमार्फत चर्चामा ल्याइएको देखिन्छ।
तर अहिलेको मुख्य प्रश्न ‘को उम्मेदवार बन्दैछ?’ भन्दा ‘किन अहिले नै उम्मेदवारको चर्चा भइरहेको छ?’ भन्ने बनेको छ।
दलहरूले औपचारिक रूपमा उम्मेदवार छनोट नगरेको अवस्थामा सामाजिक सञ्जालमा नाम सार्वजनिक गर्नु सामान्य राजनीतिक प्रचार मात्रै हो वा पार्टीभित्रको टिकट दौडमा आफ्नो दाबी बलियो देखाउने रणनीति हो भन्ने बहस सुरु भएको छ।
टिकट पाउनुअघि नै प्रचार किन?
राजनीतिमा उम्मेदवारी घोषणा आफैंमा राजनीतिक सन्देश बन्न थालेको छ। सामाजिक सञ्जालमा निरन्तर नाम, फोटो र सम्भावित उम्मेदवारी प्रचार गरिनु कतिपय अवस्थामा ‘ट्रायल बलुन’ का रूपमा पनि बुझिन्छ।
आफ्नो नाम सार्वजनिक गरेर जनताको प्रतिक्रिया कस्तो आउँछ भन्ने परीक्षण गर्ने, पार्टी नेतृत्वलाई आफ्नो जनाधार देखाउने र सम्भावित प्रतिस्पर्धीभन्दा पहिले राजनीतिक वातावरण आफ्नो पक्षमा बनाउने प्रयास हुन सक्ने राजनीतिक विश्लेषकहरूको बुझाइ छ।
तर यसको अर्को पाटो पनि छ। दलको टिकट नपाउँदै सामाजिक सञ्जालमा उम्मेदवार घोषणा गर्नुले कार्यकर्ता र मतदातामाझ भ्रम सिर्जना गर्न सक्छ। अझ एउटै पदका लागि धेरै व्यक्तिको नाम चर्चामा आएमा अन्ततः पार्टीभित्रको आन्तरिक प्रतिस्पर्धा थप पेचिलो बन्न सक्छ।
कुन दलबाट आउने हुन्?
सप्तरी–१ मा चर्चामा आएका नाममध्ये कतिपय कुन दलबाट उम्मेदवार बन्ने भन्ने विषयसमेत अझ स्पष्ट छैन। सामाजिक सञ्जालमा नाम आउनु र सम्बन्धित दलबाट औपचारिक उम्मेदवारी पाउनु दुई फरक कुरा हुन्।
त्यसैले अहिले देखिएको प्रचारलाई उम्मेदवारीको अन्तिम घोषणा नभई राजनीतिक सम्भावना परीक्षणको चरण का रूपमा हेर्नुपर्ने देखिन्छ।
स्थानीय तहमा आफ्नो प्रभाव, संगठनमा पकड, विगतको राजनीतिक योगदान र जनतासँगको सम्बन्धका आधारमा विभिन्न व्यक्तिले आफ्नो सम्भावना खोजिरहेका छन्। तर अन्तिम निर्णय भने सम्बन्धित राजनीतिक दलको प्रक्रिया र निर्वाचनको औपचारिक चरणले निर्धारण गर्नेछ।
‘को उम्मेदवार?’ भन्दा ‘उसको एजेन्डा के?’
सप्तरी–१ मा अहिले उठ्नुपर्ने वास्तविक प्रश्न उम्मेदवारको नाम मात्रै नभएको देखिन्छ। स्थानीय समस्या, विकासको एजेन्डा, शिक्षा, स्वास्थ्य, कृषि, रोजगारी, सडक, बाढी–डुबान, सुशासन र जनताको जवाफदेहिताका विषयमा कसको स्पष्ट योजना छ? भन्ने प्रश्न पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण छ।
सामाजिक सञ्जालमा फोटो र नाम देखिनु चुनाव जित्ने आधार होइन। मतदाताले अब सम्भावित उम्मेदवारसँग ‘तपाईं किन उम्मेदवार बन्न खोज्दै हुनुहुन्छ?’ भन्ने प्रश्नको जवाफ खोज्न थालेका छन्।
त्यसैले सप्तरी–१ को आगामी राजनीतिक बहसमा उम्मेदवारको नामभन्दा उसको राजनीतिक एजेन्डा, विगतको भूमिका र जनताप्रतिको जवाफदेहिता बढी महत्वपूर्ण बन्ने देखिन्छ।
चुनाव आउनुअघि सामाजिक सञ्जालमा नाम सार्वजनिक गर्ने यो क्रम अन्ततः उम्मेदवारीको तयारी हो कि जनमत परीक्षणको ‘ट्रायल बलुन’—त्यसको वास्तविक परीक्षण भने मतदाताको प्रतिक्रियाले गर्नेछ।