मधेश प्रदेशको ऐतिहासिक नगर राजविराज केवल सप्तरीको सदरमुकाम मात्र होइन, नेपालकै पहिलो योजनाबद्ध शहरका रूपमा परिचित छ। भारतको जयपुर शहरको नगर योजनाबाट प्रेरित भएर विकास गरिएको राजविराजको इतिहास गौरवपूर्ण छ। चौडा सडक, व्यवस्थित बस्ती र योजनाबद्ध संरचनाले यस नगरलाई नेपालको आधुनिक शहरी विकासको प्रारम्भिक नमूनाका रूपमा स्थापित गरेको छ। तर विडम्बना, यही ऐतिहासिक शहरका हजारौँ नागरिक आज पनि आफ्नो बसोबास गरिरहेको जग्गामाथि कानुनी स्वामित्व प्राप्त गर्न संघर्षरत छन्।
राजविराज बजार क्षेत्रमा रहेका अधिकांश विटौरी जग्गामा वि।सं। १९९८ सालदेखि नै नागरिक बसोबास गर्दै आएको इतिहास छ। तत्कालीन राज्य व्यवस्थाले बजार विस्तार, प्रशासनिक गतिविधि र आर्थिक केन्द्रको विकासका लागि नागरिकलाई बसोबास तथा व्यापार सञ्चालन गर्न जग्गा उपलब्ध गराएको थियो। त्यसयता सात दशकभन्दा बढी समय बितिसकेको छ। यस अवधिमा पुस्ता फेरिए, घर फेरिए, व्यापार विस्तार भए, कर तिरियो, तर नागरिकले आजसम्म जग्गाधनी पुर्जा पाउन सकेका छैनन्।
