कञ्चनरूप । कञ्चनरूपको बिहान पहिले जस्तो थिएन। सडक किनारमा फैलिएका टहरा, फुटपाथ ढाकेका पसलहरू र जताततै सवारी साधनको अव्यवस्थित भीडले बजारलाई अस्तव्यस्त बनाइरहेको थियो। पैदल हिँड्नेहरू सडकमै ओर्लिन बाध्य थिए, र सवारी चालकहरू जाममा फस्नु दैनिक नियति जस्तै भइसकेको थियो।
तर, शनिबारको बिहानसँगै त्यो दृश्य विस्तारै बदलिन थाल्यो। नगरपालिकाको टोली सडकमा उत्रियो। वडा नम्बर ८ अन्तर्गत पर्ने बेरियर–कञ्चनपुर–फत्तेपुर सडक खण्डमा फुटपाथ अतिक्रमण हटाउने अभियान सुरु भयो। वर्षौंदेखि थाति रहेका अस्थायी टहरा र संरचनाहरू एक–एक गर्दै हटाइँदै गए।
सडक किनारमा फैलिएको ‘गुद्री बजार’ पनि अब पुरानै स्वरूपमा रहने अवस्था रहेन। सवारी आवागमनमा अवरोध पुर्याउँदै आएको उक्त बजारलाई व्यवस्थित गर्न थालियो। हेर्दाहेर्दै, पैदल हिँड्न मिल्ने ठाउँ खुला हुँदै गयो र सडकले आफ्नो वास्तविक चौडाइ फिर्ता पाउन थाल्यो।
नगरप्रमुख ललन प्रसाद गुप्ताका अनुसार यो अभियान कसैलाई हटाउनेभन्दा पनि सबैलाई समेटेर सहरलाई व्यवस्थित बनाउने प्रयास हो। “यो दण्ड होइन, व्यवस्थापन हो,” भन्ने उनको धारणा छ। ‘स्वच्छ र सफा बेरियर’ को सपना अब कागजमा मात्र सीमित नरही व्यवहारमा देखिन थालेको थियो।
यससँगै सहरको अर्को समस्या—ट्राफिक जाम—समाधानतर्फ उन्मुख भयो। नगरपालिकाले सवारी सञ्चालनमा समयसीमा तोक्यो। अब मालवाहक टिपर र ट्रकहरू बिहान ५ बजेदेखि बेलुका ८ बजेसम्म मात्र बाइपास सडकमा चल्नेछन्। मुख्य बजार क्षेत्रमा भने तिनको प्रवेश रातिको समयमा मात्र सीमित गरियो।
पार्किङको अव्यवस्था पनि अब नियमभित्र आयो। कञ्चनपुर बजारमा मुख्य सडकको दुवैतर्फ पार्किङ निषेध गरियो। त्यसको सट्टा ‘पालैपालो पार्किङ’ को नयाँ अभ्यास सुरु भयो—एक हप्ता दायाँतर्फ, अर्को हप्ता बायाँतर्फ।
यी परिवर्तनहरू कागजमा मात्र सीमित थिएनन्। जनप्रतिनिधि, नगर प्रहरी, नेपाल प्रहरी र ट्राफिक प्रहरी स्वयं सडकमा उत्रिए। ‘नो पार्किङ’ का संकेतहरू राखिए, सवारी चालकहरूलाई सम्झाइयो, र नियम पालनामा जोड दिइयो।
कञ्चनरूप अहिले परिवर्तनको चरणमा छ। सडकहरू खुला हुँदैछन्, भीड घट्दैछ, र सहरले विस्तारै आफ्नो नयाँ अनुहार देखाउन थालेको छ।
यो केवल अतिक्रमण हटाउने अभियान होइन—यो एउटा सहरले आफैंलाई व्यवस्थित, सुरक्षित र सुन्दर बनाउने प्रयासको कथा हो।