आज भाद्र कृष्ण औंसी, कुशे औंसी पर्व । वैदिक परम्पराअनुसार यस दिन घरघरमा देवकार्य र पितृकार्यका लागि आवश्यक कुश सङ्कलन गरी पुजिन्छ। पितृलाई तर्पण र श्राद्ध गर्ने दिनका रूपमा यस दिनलाई विशेष महत्व दिइन्छ। तर यस पर्वको अर्को गहिरो सामाजिक–भावनात्मक आयाम छ—बाबुलाई सम्झने र सम्मान गर्ने परम्परा । हिन्दू दर्शनले “पितृदेवो भवः” भनेर बाबुलाई देवताको स्थान दिएको छ। बाबु केवल जन्मदाता मात्र होइनन्, जीवनका शिक्षक, संरक्षक र प्रेरणा हुन्। उहाँ घरको जग जस्तै हुनुहुन्छ—सधैं देखिँदैन तर आधार बिना घर उभिन सक्दैन। बाबुका त्याग, मौन बलिदान र अदृश्य सङ्घर्षकै आधारमा सन्तानको भविष्य उज्ज्वल हुन्छ।तर विडम्बना के छ भने समाजमा आमा–मायाको चर्चा धेरै हुने गरेको देखिन्छ, बाबु–भूमिका भने प्रायः ओझेलमा पर्छ। बाबुको योगदान मौन हुन्छ, तर गहिरो हुन्छ। उहाँहरूको रिसमा पनि स्नेह लुकेको हुन्छ, गालीमा पनि माया मिसिएको हुन्छ। यही अदृश्य माया बुझ्ने र सम्झने दिन हो कुशे औंसी।
यस पर्वले हामीलाई तीन महत्वपूर्ण सन्देश दिन्छः
पहिलो, जीवित बाबुलाई सम्मान र आदर दिनु नै सन्तानको पहिलो कर्तव्य हो।
दोस्रो, दिवङ्गत पितृलाई सम्झेर श्राद्ध, तर्पण र दानमार्फत कृतज्ञता प्रकट गर्नु हाम्रो धार्मिक–नैतिक जिम्मेवारी हो।
तेस्रो, बाबु–आधारको मूल्यबोध गर्ने र समाजमा उहाँहरूको भूमिकालाई सम्मान गर्ने चेतना फैलाउनु आवश्यक छ।
आजको व्यस्त जीवनशैलीमा छोराछोरीले बाबुसँग समय बिताउने अवसर घट्दो छ। वृद्धाश्रममा आश्रित हुँदै गएका बुबाहरूको सङ्ख्या बढ्दै जानु समाजको पीडादायी सत्य हो। यस्तो अवस्थामा कुशे औंसी जस्ता पर्वले हामीलाई आफ्ना बाबुलाई सम्झन, समय दिन र सम्मान गर्न स्मरण गराउँछ।
यसकारण, कुशे औंसी केवल धार्मिक संस्कारको पर्व मात्र होइन, बाबुप्रति कृतज्ञताको संस्कार पनि हो। बाबुको अस्तित्वलाई देवत्वका रूपमा स्वीकार्ने र उहाँको योगदानलाई सम्मान गर्ने चेतना जगाउनु आजको ठूलो आवश्यकता हो।
